Yapay Zekâ Notları
14 Mart 2026 3 dk okuma M.İkbal Doğru

1–14 Mart 2026 — GPT-5.4, Flash-Lite ve yapay zekâ ile güvenlik açığı avı

Mart'ın ilk iki haftasında öne çıkanlar: GPT-5.4, Gemini 3.1 Flash-Lite, Anthropic ile ABD Savunma Bakanlığı arasındaki gerilim, Firefox'ta bulunan açıklar ve şehirler için ani sel tahmini.

Mürdüm ve hardal tonlarına boyanmış fotoğraf: 1947 tarihli Harvard Mark II seyir defterinin bir sayfası; röleden çıkarılıp sayfaya bantlanmış güve ve altında “bulunan ilk gerçek böcek” notu

Fotoğraf: Naval Surface Warfare Center, Dahlgren, VA, Wikimedia Commons, Kamu malı · renkleri değiştirildi

Mart’ın ilk iki haftasında iki tema dikkatimi çekti: profesyonel işe yönelik modeller ve yapay zekâyla güvenlik açığı bulma. İkisi de bu iki haftada bu kadar net yan yana duruyordu. Notları birincil kaynaklardan derledim, yorumlar bana ait.

GPT-5.4: profesyonel iş için bir model

OpenAI 5 Mart’ta GPT-5.4’ü tanıttı. Şirketin kendi tarifiyle bu, profesyonel işler için en yetenekli ve en verimli öncü modeliydi. Öne çıkarılan başlıklar kodlama, bilgisayar kullanımı, araç arama (tool search) ve 1 milyon tokenlık bağlamdı. “En iyi” kısmı tabii şirketin kendi değerlendirmesi (OpenAI).

Aynı gün GPT-5.4 ile çalışan ChatGPT for Excel ve yeni finansal veri entegrasyonları da geldi (OpenAI). İlk bakışta sıradan bir yan duyuru gibi duruyor. Bence daha anlamlı, çünkü model ile modelin yaşayacağı yer (burada bir tablo programı) artık aynı gün sahneye çıkıyordu.

Gemini 3.1 Flash-Lite: ucuz ve hızlı katman

Google 3 Mart’ta Gemini 3.1 Flash-Lite’ı geliştiricilere önizleme olarak açtı. Fiyat, 1 milyon girdi tokenı için 0,25 dolar, çıktı için 1,50 dolardı. Google, Artificial Analysis ölçümlerine dayanarak modelin 2.5 Flash’a göre ilk yanıt tokenında 2,5 kat, çıktı hızında da yüzde 45 daha hızlı olduğunu söyledi. Bunlar şirketin aktardığı rakamlar, kendim ölçmedim (Google DeepMind).

Açıkçası bu “küçük” modeller beni hep büyüklerden daha çok meraklndırmıştır. Çeviri ya da içerik denetimi gibi yüksek hacimli işlerde faturayı asıl onlar belirliyor.

Anthropic ve “tedarik zinciri riski” tartışması

5 Mart’ta Dario Amodei, Anthropic’in ABD Savunma Bakanlığı (metinde “Department of War”) tarafından ulusal güvenlik açısından bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirildiğini bildiren bir mektup aldıklarını yazdı. Anthropic bu kararın hukuken sağlam olmadığını düşünüyor ve mahkemeye taşıyacağını söylüyordu. Şirketin savunmasına göre karar, yalnızca bakanlıkla yapılan sözleşmelerin doğrudan parçası olan Claude kullanımını kapsıyordu (Anthropic).

Bu notu listeye almamın sebebi şu: yapay zekâ şirketleriyle devletler arasındaki ilişki giderek daha belirleyici hâle geliyor ve bu mektup bunun açık bir işareti.

Yapay zekâ ile güvenlik açığı bulmak

6 Mart iki ayrı nedenle ilginç bir gündü. OpenAI, proje bağlamını analiz edip açıkları bulan, doğrulayan ve yama öneren bir uygulama güvenliği ajanı olan Codex Security’yi araştırma önizlemesi olarak duyurdu (OpenAI).

Aynı gün Anthropic de Mozilla ile yaptığı işbirliğini anlattı. Claude Opus 4.6 iki haftada Firefox’ta 22 açık bulmuştu. Mozilla bunların 14’ünü yüksek önem dereceli saydı ve düzeltmeler Firefox 148.0 ile kullanıcılara ulaştı (Anthropic). Ben de bu hikâyede en çok sürecin kendisini önemsedim: bakımılarla birlikte yürüyen bir düzen kurulmuştu. Yığınla rapor üretmek tek başına kimseye bir şey kazandırmıyor.

Şehirler için ani sel tahmini

12 Mart’ta Google Research, Flood Hub’a kentsel ani sel tahminlerini ekledi. Ekip, haber verilerine dayanan yeni bir eğitim yöntemiyle bu olaylar için 24 saate kadar önceden uyarı verilebildiğini anlattı (Google Research). Sohbet botlarının gölgesinde kalan, ama bence bu dönemin en somut faydalı işlerinden biri.

Kısaca

Mart’ın ilk yarısı bana iki şeyi gösterdi. Modeller ürünlere inanılmaz hızlı gömülüyordu ve güvenlik, araştırma konusu olmaktan çıkıp gündelik üretim işine dönüşüyordu.


Kaynaklar

Not: Bu yazı, 1–14 Mart 2026 dönemini belgelemek için 2026'da yazıldı.