Yapay Zekâ Notları
9 Mayıs 2026 2 dk okuma M.İkbal Doğru

26 Nisan–9 Mayıs 2026 — Ortaklıklar yeniden çiziliyor, AB kuralları sadeleşiyor

Nisan sonu ile Mayıs başında öne çıkanlar: Microsoft–OpenAI anlaşmasının güncellenmesi, OpenAI modellerinin AWS'ye gelişi, 'goblin' tuhaflığının açıklaması, GPT-5.5 Instant, Anthropic'in yeni hizmet şirketi ve AB'de Yapay Zekâ Yasası'nın sadeleştirilmesi için varılan geçici uzlaşı.

Safran sarısı ve lacivert tonlarına boyanmış fotoğraf: Brüksel'deki Avrupa Parlamentosu'nun boş genel kurul salonu, yarım daire biçiminde sıralanmış sıralar

Fotoğraf: Profpcde, Wikimedia Commons, CC0 · renkleri değiştirildi

Bu iki haftada başlıkların çoğu teknik değil kurumsaldı. Kim kiminle çalışıyor, hangi bulutta, hangi kurallarla? Modeller kadar bu “tesisat” da önemli. Notlar birincil kaynaklara dayanıyor, yorumlar bana ait.

Microsoft–OpenAI anlaşması ve AWS

OpenAI ile Microsoft 27 Nisan’da ortaklıklarını sadeleştiren güncellenmiş bir anlaşma duyurdu; iki şirket bunun uzun vadeli netlik sağladığını söylüyordu (OpenAI). Ertesi gün, 28 Nisan’da, OpenAI’nin GPT modelleri, Codex ve Managed Agents ürünü AWS üzerinde kullanılabilir oldu (OpenAI). İki duyurunun arka arkaya gelmesi tesadüf gibi durmuyordu. Tek bir bulut sağlayıcısına bağlı model dönemi fiilen kapanıyordu.

“Goblinler nereden geldi?”

29 Nisan’da OpenAI, GPT-5 davranışında görülen ve “goblin” çıktıları diye anılan kişilik kaynaklı bir tuhaflığın nasıl yayıldığını, kök nedenini ve düzeltmeleri anlatan bir yazı yayımladı (OpenAI). Bu tür “neden bozuldu” yazılarını açıkçası duyuru yazılarından çok daha öğretici buluyorum. Bir modelin karakterinin ne kadar kolay kayabildiğini somut bir örnekle görüyorsunuz.

GPT-5.5 Instant ve siber erişim

5 Mayıs’ta GPT-5.5 Instant, ChatGPT’nin varsayılan modeli oldu. OpenAI daha doğru yanıtlar, daha az halüsinasyon ve geliştirilmiş kişiselleştirme denetimleri vaat ediyordu; tabii bunlar şirketin kendi değerlendirmesi (OpenAI). 7 Mayıs’ta da Trusted Access for Cyber programı GPT-5.5 ve GPT-5.5-Cyber ile genişletildi (OpenAI). Nisan’da başlayan “doğrulanmış savunucuya daha yetenekli model” yaklaşımı böylece yeni nesle de taşındı.

Anthropic’ten bir hizmet şirketi

4 Mayıs’ta Anthropic, Blackstone, Hellman & Friedman ve Goldman Sachs ile birlikte yeni bir yapay zekâ hizmetleri şirketi kurulduğunu duyurdu. Hedef, orta ölçekli şirketlerin Claude’u temel operasyonlarına taşımasına yardım etmekti. Anthropic’in uygluamalı yapay zekâ mühendisleri de bu firmanın ekibiyle yan yana çalışacaktı (Anthropic). Ben bunu, model satmanın tek başına yetmediğinin, işin büyük kısmının kurulum ve uyarlama olduğunun kabulü olarak okudum.

AB: Yapay Zekâ Yasası’nda geçici uzlaşı

7 Mayıs’ta AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu, yapay zekâ kurallarını sadeleştirmek ve düzene sokmak için geçici bir uzlaşıya vardı (AB Konseyi). Uzlaşının yürürlüğe girmesi için resmî onay sürecinin tamamlanması gerekiyor; ayrıntıları nihai metin yayımlandığında ele alacağım. Türkiye’den AB pazarına ürün geliştiren biri için yüksek riskli sisetmlere ilişkin takvimin yeniden düzenlenmesi, planlama açısından bu dönemin en somut regülasyon haberiydi.

Kısaca

Bu iki haftayı ilişkilerin yeniden yazıldığı bir dönem olarak görüyorum: bulut ortaklıkları, hizmet şirketleri, Avrupa’nın kendi kurallarını uygulanabilir kılma çabası. Erişim ve denetim sorularının zemini de büyük ölçüde bu tür kurumsal kararlarla hazırlanıyor.


Kaynaklar

Not: Bu yazı, 26 Nisan – 9 Mayıs 2026 dönemini belgelemek için 2026'da yazıldı.